Je fietscomputer is gekoppeld: welke ritten leveren een CdA op?

Sinds Garmin koppelen mogelijk maakt, hebben steeds meer atleten hun fietscomputer aangesloten. En toen kreeg ik steeds dezelfde vraag: "Hij is gekoppeld, waarom heb ik nog steeds geen CdA?"

Meestal is er niets kapot: uit die rit viel gewoon niets te berekenen. Je fietscomputer stuurt alles door, maar het aantal ritten waar je echt een CdA uit kunt halen, is kleiner dan de meeste mensen denken. Hier leg ik uit welke ritten worden overgeslagen en waarom, en hoe je rijdt zodat je volgende rit wel een getal oplevert.

Wat CdA is en waarom het de moeite waard is om het lang te volgen, heb ik uitgelegd in Wat is CdA?. Hier gaat het alleen om de vraag welke rit een getal oplevert.

Eerste filter: kan deze rit berekend worden?

Zodra een activiteit binnenkomt, kijkt het systeem eerst naar vier dingen. Klopt er één niet, dan wordt de rit meteen overgeslagen:

1. Is het een fietsrit? Het horloge van een triatleet registreert alles, dus ook lopen en zwemmen worden doorgestuurd. Ook bij het lopen wordt vermogen gemeten, daarom controleert het systeem eerst het sporttype, zodat je loopvermogen niet als fietsrit wordt meegerekend.
2. Is het buiten? Een fietstrainer en Zwift hebben geen echte luchtweerstand, dus het getal dat eruit komt, betekent niets. Zwift-bestanden bevatten bovendien GPS-coördinaten van een virtuele kaart en lijken daardoor sterk op een buitenrit. Het systeem controleert dat apart en houdt ze tegen.
3. Is er vermogen? CdA wordt teruggerekend uit hoeveel watt je trapt en hoe snel je gaat. Zonder vermogen is er geen beginpunt.
4. Staat je lichaamsgewicht in je account? Voor klimmen, versnellen en afremmen is gewicht nodig. Heb je op Accountinstellingen geen lichaamsgewicht ingevuld, dan valt er niets te schatten. Vul meteen ook Gewicht fiets + uitrusting in, dan wordt het getal nauwkeuriger.

Er is nog één veld dat je niet tegenhoudt, maar waar veel mensen overheen kijken: Rijpositie op Accountinstellingen. Elke rit wordt opgeslagen onder de positie die je op dat moment had ingevuld. Een triatlonfiets en een racefiets geven een heel andere CdA, en het systeem gooit ze niet op één hoop. Pas het dus eerst aan voordat je op een andere fiets stapt.

Tweede filter: welke stukken van een rit zijn bruikbaar?

Na het eerste filter knipt het systeem de hele rit in veel kleine stukken, controleert ze een voor een en houdt alleen de rustige stukken over: snel genoeg en zonder steeds te versnellen en in te houden, je blijft doortrappen, de weg is vlak, je neemt geen bocht, en de zijwind mag niet te sterk zijn.

Waarom zo kieskeurig? Voor elk stuk moet een vergelijking worden opgelost: de kracht die je in de pedalen zet, is gelijk aan klimmen, rolweerstand, luchtweerstand en versnellen bij elkaar opgeteld. Remmen, bochten, optrekken bij een stoplicht, een weg die steeds op en neer gaat: dat stopt allemaal een kracht in de vergelijking die je niet kunt meten, en dan klopt de CdA niet meer. Liever een paar stukken minder dan stukken die het getal scheeftrekken.

Er moeten genoeg goedgekeurde stukken zijn om een getal te kunnen berekenen. Worden er maar een paar gevonden, dan wordt de rit nog steeds opgeslagen, maar met het label lage kwaliteit, en telt hij niet mee in de geconvergeerde waarde op lange termijn.

Staat er op Accountinstellingen bij een buitenrit dat hij is overgeslagen of lage kwaliteit heeft, dan was het meestal een rit door de stad met het ene stoplicht na het andere, of een rit die de hele tijd in de bergen op en neer ging. Het bestand is niet kapot. Er zijn alleen niet genoeg bruikbare stukken gevonden.

Zo rijd je, en dan levert je volgende rit wel een getal op

Je hoeft niet speciaal de deur uit om je CdA te meten. In je gewone duurtraining is één stuk waarin je het volgende doet al genoeg:

• Zoek een vlak stuk en rijd er minstens 20 minuten aan één stuk zonder te stoppen. Een weg langs de rivier, een kustweg, een binnenweg zonder stoplichten: allemaal prima. Rijd je 3 uur maar sta je elke 2 km voor een rood licht, dan komt er juist niets uit.
• Rijd in wedstrijdpositie en trap gelijkmatig. Het hoeft niet hard, maar wissel niet steeds tussen sprinten en uitrollen.
• Rijd alleen, ga niet stayeren. In iemands wiel zakt je luchtweerstand met 20 tot 30%, en dan komt je CdA onrealistisch laag uit. Bestanden van groepsritten worden gewoon berekend, maar dat getal is alleen een indicatie.
• Kun je hetzelfde stuk heen en terug rijden, nog beter. Heen tegenwind, terug rugwind: rijd je hetzelfde stuk heen en terug, dan heffen de fouten door helling en wind elkaar makkelijker op.
• Stel je vermogensmeter op nul voordat je vertrekt, en zet Banden en wegdek op Accountinstellingen goed. Zit je vermogensmeting ernaast, dan zit je CdA er ook naast. Kies je het verkeerde wegdek, dan wordt de rolweerstand verkeerd berekend.

En de wind? Je hoeft dagen met wind niet bewust te vermijden. Het systeem haalt het weer op van het moment en de plek van je rit en trekt de invloed van de wind eraf. Echt lastig is weer met grillige windstoten: dan wordt de foutmarge van die rit breder.

Als het getal er is: hoe lees je het?

Bij elke rit krijg je een CdA met een foutmarge. Een smalle marge betekent dat die rit veel bruikbare stukken had die ook nog met elkaar overeenkomen. Een brede marge betekent dat de wind die dag grillig was, of dat er niet veel bruikbare stukken waren.

Het getal van één rit springt nu eenmaal heen en weer. Bij mijn eigen vijf trainingsritten van dit voorjaar, op dezelfde triatlonfiets, lag de hoogste meer dan 30% boven de laagste (zie Wat is een goede CdA?). Trek dus geen conclusies uit één rit.

Met een gratis account zie je de losse waarden van je laatste 5 ritten, en elke rit wordt bewaard. CdA Pro voegt al je ritten samen tot een geconvergeerde waarde: hoe meer ritten, hoe smaller de foutmarge. Ritten die sterk van normaal afwijken, zoals stayeren, een positie die inzakt of een verkeerd gekozen rijpositie, worden ook automatisch gemarkeerd.

Een paar situaties die vaak voorkomen

Komen ritten van vóór het koppelen ook binnen? Dat hangt van het merk af. Wahoo, Hammerhead en COROS halen op het moment van koppelen ook je recente ritten binnen. Garmin stuurt alleen nieuwe activiteiten van na het koppelen, oudere ritten zijn niet terug te halen. Heb je die nodig, exporteer dan de FIT-bestanden uit Garmin Connect en upload ze zelf in CdA-analyse.

Hoe lang duurt het voordat een rit verschijnt? Bij de meeste fietscomputers komt de rit snel binnen zodra hij na afloop met de app op je telefoon is gesynchroniseerd. Bij COROS moet je wachten tot het systeem op vaste tijden ophaalt, dus dat duurt wat langer. Open je de pagina CdA-analyse, dan wordt er meteen ook even gecontroleerd.

Hebben je fietscomputer en je horloge dezelfde rit vastgelegd? Die telt maar één keer. Bij de andere staat "Deze rit heeft al een record van een ander apparaat".

Waar zie je waarom een rit is overgeslagen? Op Accountinstellingen staat onder Fietscomputer automatisch synchroniseren het resultaat van je laatste activiteiten. Bij overgeslagen ritten staat de reden erbij.

Ben je gekoppeld maar zie je nog geen getal, koppel dan niet meteen opnieuw. Wacht op je volgende buitenrit met vermogen en een vlak stuk dat je gelijkmatig rijdt, dan verschijnt het getal vanzelf in je CdA-analyse.